Portrety edukacyjne

09 Listopad 2018

Choroby w przechowalni cz. 2

Pojawienie się objawów chorobowych na warzywach pozornie zdrowych po kilku miesiącach składowania jest powszechne. Na polu inkubacja przebiega kilka dni, za to w przechowalni, w niskiej temperaturze znacznie dłużej. W tej części przedstawiamy choroby warzyw korzeniowych.

Okres inkubacji choroby to czas od infekcji do pojawienia się pierwszych objawów. Możliwość wystąpienia chorób na warzywach podczas ich przechowywania zależy od warunków podczas wegetacji. Są to:

  • – średnia temperatura, która ma istotny wpływ na zdrowotność warzyw,
  • – silne promieniowanie słoneczne powodujące oparzelizny,
  • – intensywność opadów deszczu (stymulujących rozwój chorób) pod koniec okresu wegetacji.

Szara pleśń (Botrytis cinerea)

Patogeneza. Choroba groźna w przechowalni. Sprawca może przetrwać zimę w glebie, na martwych resztkach roślinnych, w formie grzybni, sklerocjów i konidiów lub na nasionach. Rozwija się intensywnie przy wysokiej wilgotności powietrza (95–100%). Optymalna temperatura rozwoju grzyba to 18–20°C, infekcja korzeni jest nawet przy 0°C, zazwyczaj w fazie tworzenia zgrubień korzeniowych i przed zbiorem.

Objawy obserwuje się na korzeniach w początkowym okresie przechowywania w postaci brązowych, wodnistych plam.

Ograniczanie choroby. Nie uprawiać marchwi w dużym zagęszczeniu, zaś zbiór przeprowadzać podczas suchej pogody. Do przechowania przeznaczać korzenie zdrowe, nieuszkodzone. Utrzymywać optymalną temperaturę i wilgotność, ponieważ choroba intensywnie się rozwija, gdy temperatura masy warzyw przechowywanych wynosi 3–6°C i następuje kondensacja pary wodnej na ich powierzchni.

Zgnilizna twardzikowa (Sclerotinia sclerotiorum)

Patogeneza. Infekcja korzeni sklerocjami zachodzi na polu. Mogą bezpośrednio kiełkować w strzępkę grzybni lub wytwarzać zarodniki workowe, zakażając marchew. Choroba do przechowalni lub kopca dostaje się wraz z zakażonymi korzeniami lub resztkami liści. Typowe objawy to obfity, puszysty biały nalot grzybni. Są na niej czarne sklerocja wielkości ziaren pszenicy. Pierwsze infekcje można obserwować na polu w postaci ciemnobrązowych, wodnistych plam na ogonkach liściowych lub u podstawy liści. 

Ograniczanie choroby. Unikać uprawy marchwi w monokulturze lub po roślinach okopowych. Szybko schładzać korzenie po zbiorze z pola. W okresie przedzbiorczym powinno się stosować fungicydy. Usuwać chore korzenie, w przechowalni utrzymywać stałą temperaturę 0°C i wilgotność względną powietrza 95–96%.

Czarna sucha zgnilizna korzeni/alternarioza (Alternaria radicina)

Patogeneza. Choroba mało powszechna, ale groźna. Optymalna temperatura dla rozwoju patogenu wynosi 25–27°C przy umiarkowanej wilgotności powietrza. Grzyb atakuje korzenie spichrzowe, powodując brunatno-czarne, suche, wklęsłe plamy w górnej ich części. Tego typu objawy obserwowane są w czasie przechowywania korzeni marchwi.

Ograniczanie choroby. Stosować 3–4-letnią przerwę w uprawie marchwi na tym samym polu. Ochronę chemiczną rozpocząć od połowy lata. Po zbiorze marchwi należy usuwać z pola liście i inne resztki roślinne, aby nie dopuścić do zimowania patogenu. Podczas zbioru odrzucać korzenie chore. W przechowalni utrzymywać stałą temperaturę 0°C i wilgotność względną powietrza 95–96%.

macka

fot. Sobolewski, Wójcik

Zobacz także więcej artykułów z tej kategorii

Facebook