Technika

Przed sezonem przechowalniczym

Odpowiednie przygotowanie obiektu przechowalniczego jest warunkiem niezbędnym do utrzymania wysokiej jakości pozbiorczej owoców i warzyw. Jak to zrobić?

fot. Grzęda

Zapewnienie właściwych warunków przechowywania zebranych warzyw i owoców wymaga od grup producenckich, plantatorów czy podmiotów skupujących niemałych nakładów finansowych. Wyprodukowanie owoców, warzyw wysokiej jakości oraz ich prawidłowy zbiór to na ogół połowa sukcesu. O wartości przechowalniczej warzyw decyduje zespół cech. Najważniejszą z nich jest zdolność przechowalnicza warzyw. Jest to zespół cech trwale utrwalonych genetycznie. Na zdolność przechowalniczą wpływa również dojrzałość zbiorcza oraz jakość płodów rolnych w momencie ich wstawiania do komór chłodniczych.

W obiektach przechowalniczych

Właściwe przechowywanie, pozwalające na zachowanie wartości odżywczych, walorów smakowych i estetycznego wyglądu produktów, jest możliwe tylko w specjalnie do tego przygotowanych oraz dozbrojonych w niezbędne urządzenia obiektach przechowalniczych. Niezmiernie ważny jest swoisty mikroklimat, wytworzony i dalej utrzymywany w komorach chłodniczych dzięki utrzymywaniu odpowiednich parametrów (odpowiedniej temperatury powietrza i wilgotności względnej, cyrkulacji) oraz prawidłowy i bezpieczny dla danego gatunku skład gazowy atmosfery (CO2 : O2). Należy pamiętać, że stosowanie nowoczesnych technologii, w tym warunków kontrolowanej atmosfery z bardzo niskim stężeniem tlenu – około 1% – oraz podwyższonym stężeniem dwutlenku węgla jedynie spowalnia procesy dojrzewania i psucia się produktów roślinnych. Niezależnie od tego, na jak zaawansowanym poziomie jest technologia w danym gospodarstwie, należy stale monitorować jakość tego, co znajduje się w chłodni. Pozwoli to nie tylko na uniknięcie strat, ale również zaplanowanie strategii sprzedaży.

Właściwe przygotowanie komór chłodniczych do nowego sezonu przechowalniczego to warunek sine qua non sprawnie zarządzanego obiektu przechowalniczego. Wszelkie zaniedbania dotyczące tej kwestii, które trudno tłumaczyć brakiem czasu, później w trakcie sezonu mogą doprowadzić do obniżenia jakości przechowywanych towarów, wymuszonego, krótszego ich przechowywania lub do zepsucia.

Sprzątanie, mycie, dezynfekcja

W pierwszej kolejności powinniśmy zadbać, aby obiekt przechowalniczy został należycie posprzątany, umyty i zdezynfekowany. Nigdy nie wolno pominąć tego pierwszego kroku. Stan fitosanitarny obiektów przechowalniczych w Polsce uległ ogromnej zmianie. Nie tak dawno komór nie myto wcale lub dopiero wtedy, gdy ktoś stwierdził, że są wystarczająco brudne. Niemyte pomieszczenia były poważnym źródłem strat gospodarczych powodowanych przez patogeny bytujące na ścianach, posadzkach – grzyby z rodzaju Botrytis, Alternaria, Pezicula. Należy być tego świadomym, że zaniedbany obiekt trudno jest później doprowadzić szybko do odpowiedniego stanu. Uwzględniając urlopy pracowników i rzetelność dokonanego przeglądu, dezynfekcji obiektu w przypadku dużych powierzchni sortowniczo-przechowalniczych mogą być potrzebne na ten zabieg nawet 2 tygodnie.

Ograniczenie chorób

Myjąc i dezynfekując komory, w tym posadzki, ściany, drzwi chłodnicze (najczęściej gazoszczelne) ograniczamy źródło chorób grzybowych, które mogą infekować przechowywane warzywa czy owoce. To przełoży się na mniejszy odsetek plonów zainfekowanych w trakcie przechowywania. Taki zabieg najlepiej byłoby wykonać bezpośrednio po opróżnieniu danej komory przechowalniczej (rzadko praktykowany sposób) lub po zakończeniu sezonu przechowalniczego (opcja wybierana częściej) z tego względu, że nie będzie już zanieczyszczeń wtórnych – przypadkowe wstawienie brudnych opakowań do czystej komory, zanieczyszczenia pochodzące z kół wózków widłowych itd.

Co i jak czyścimy?

Jeżeli zdecydujemy się na odkażanie komór nie później niż po zakończeniu okresu przechowalniczego, będziemy mieli ułatwione zadanie z tego względu, że zabrudzenia nie będą jeszcze nadmiernie zaschnięte. Dzięki temu mniejszym nakładem wody, pracy uzyskamy oczekiwany efekt. Czyszczeniu podlegają posadzki, ściany, sufity, drzwi do komór chłodniczych (również gazoszczelne). Posadzki w komorach są czyszczone najczęściej myjkami przemysłowymi ze względu na efektywność i sprawność zabiegu. W przypadku ścian wyłożonych panelami czy też blachą czyścimy je za pomocą myjek ciśnieniowych. W przypadku komór uszczelnionych pianką poliuretanową mycie myjką wysokociśnieniową jest dopuszczalne, jakkolwiek należy użyć niższego ciśnienia. Zastosowanie takiego samego ciśnienia wody, jak w przypadku komór wykończonych panelami z rdzeniem poliuratenowym może zakończyć się nie tylko uszkodzeniem mytej powierzchni, ale również utratą gazoszczelności. Do mycia komór, ścian można używać detergentów, które mają atest do kontaktu z żywnością. Dowód użycia preparatów dopuszczonych do tego celu zabiegów często bywa sprawdzany przy kontrolach systemów utrzymania jakości (HACCP, IFS/BRC, GLOBAL GAP). Po tych zabiegach komory pozostawiamy do wyschnięcia poprzez ich wietrzenie lub chwilowe uruchomienie urządzenia chłodniczego.

Czyste opakowania

Powinniśmy wyczyścić opakowania, w których będziemy przechowywać plony. One również stanowią źródło infekcji chorób pochodzenia grzybowego. Niejednokrotnie w skrzyniopalecie zostają po sezonie resztki uszkodzonych, porażonych owoców czy warzyw. Jeżeli jest to możliwe, powinniśmy zrezygnować z użycia starych, silnie zabrudzonych skrzyniopalet lub przyłożyć się do ich starannego wyczyszczenia. Najprościej użyć myjki wysokociśnieniowej, gorącej wody oraz odpowiedniego, dopuszczonego do użytku detergentu. Często grupy producenckie dysponują maszynami specjalnie przeznaczonymi do tego celu. Najpierw skrzyniopaleta jest obracana o 180 stopni w celu usunięcia resztek (liście, cząstki zgniłych owoców/warzyw), a następnie poprzez połączenie natrysku wody z każdej strony oraz ruchomych szczotek – myta.

Dezynfekcja komór

W jaki sposób dezynfekować komory przechowalnicze do przechowywania warzyw?

  • spalanie siarki (nie, jeśli są elementy stalowe)
  • na 1 m3 komory stosuje się 30–90 g siarki, zmieszanej z trocinami,
  • po podpaleniu siarki na metalowych tackach trzeba opuścić pomieszczenie i szczelnie je zamknąć,
  • po 2 dobach komorę należy dokładnie wywietrzyć,
  • opryskiwanie 5-proc. roztworem siarczanu miedziowego,
  • lub 4-proc. roztworem chlorku wapnia.

Niektórzy, w celu przyspieszenia dezynfekcji obiektu oraz skrzyniopalet, najpierw je myją, a następnie umyte skrzyniopalety wstawiają do posprzątanej, wyczyszczonej komory. Następnie jest ona zamykana i stosuje się jej zamgławianie produktem dopuszczonym do tego rodzaju czynności np. opartym na aldehydzie glutarowym.

Maciej Kania
Źródło: na podstawie artykułu Marka Grzędy (AgroFresh Polska) z numeru 8/2019 WiOM

Zdjęcia do artykułu

Brudne panele - źródło infekcji. fot. Grzęda
Czyszczenie dotyczy również futryny. fot. Grzęda
Zabrudzone ściany wymagają corocznego czyszczenia fot. Grzęda
Myjka przemysłowa do czyszczenia powierzchni płaskich fot. Grzęda
Ściany pokryte pianką poliuretanową – należy myć takie ściany uważnie. Przy użyciu dużego ciśnienia, można stracić gazoszczelność komory. fot. Grzęda
Wyczyszczona i zdezynfekowana komora chłodnicza fot. Grzęda

Zobacz także

Zobacz wszystkie

POZOSTAŁE TYTUŁY WYDAWNICTWA

Hortpress Sp. z o. o. | Realizacja Azure

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody