Dzwonek  Czytaj prenumeratę już od 147 zł  Skorzystaj

Rizoktonioza na pietruszce - rodzaje, objawy i zwalczanie

Rizoktonioza na pietruszce - rodzaje, objawy i zwalczanie

Na korzeniach pietruszki zwykle przed zbiorem na części korzeni znajdującej się nad ziemią pojawiają się wodniste, brązowe plamy. Niekiedy obumarłe tkanki pokrywają się jasnobrązową grzybnią. Najczęściej jest to tzw. infekcja mieszana, czyli kompleks różnych patogenów, należących do grzybów, lęgniowców i bakterii. Wśród nich jest grzyb Rhizoctonia solani i Rhizoctonia crocorum. W publikacjach zagranicznych określa się to jako letnią zgniliznę korzeni pietruszki (SRR)

Rhizoctonia solani - amorficzny grzyb atakujący warzywa 

Grzyb ten jest anamorficzną formą i nie wytwarza żadnych zarodników. Z warzyw oprócz pietruszki najczęściej występuje na ziemniakach, zbożach, burakach, fasoli, kapuście, marchwi i selerze.

Grzyb jest w glebie, głównie w postaci przetrwalnikowych sklerocjów, rzadko grzybni. Może także bytować w porażonych bulwach ziemniaków, korzeniach czy nasionach roślin żywicielskich. Sklerocja w glebie są żywotne przez wiele lat. Wszelkie prace agrotechniczne zwykle rozwlekają grzyba, który zaczyna się rozwijać pod wpływem substancji chemicznych, wydzielanych przez rosnącą roślinę, lub przy rozkładzie resztek roślinnych. Zwykle wnika do rośliny przez naturalne otwory i uszkodzenia naskórka, co w przypadku pietruszki związane jest z pękaniem tkanki korzeni przy znacznych wahaniach wilgotności podłoża. Infekcja przez zdrowy naskórek zachodzi dzięki rozpuszczaniu go za pomocą enzymów. Najczęściej porażane są podziemne części rośliny i części korzenia tuż przy ziemi. Charakterystyczne są wówczas objawy choroby w postaci brunatnych plam, często wgłębionych. W przypadku siewek powoduje to ich osłabienie i obumieranie. Objawy choroby to przede wszystkim kraterowate wgłębienia i często charakterystyczna obrączka na korzeniach.

Rhizoctonia crocorum - fioletowy nalot na korzeniach

Jest to patogen także infekujący pietruszkę. Jeśli na porażonych korzeniach występuje fioletowy nalot, to sprawcą choroby może być R. crocorum. Grzyb ma wielu żywicieli, m.in. szparagi, karczochy, fasolę, buraki, kapustę, seler, buraki, marchew, ziemniaki. Występuje też na gatunkach chwastów. Podobnie jak w przypadku R. solani, może przetrwać w formie grzybni lub sklerocjów w glebie czy na roślinach. Grzyb może być rozwlekany poprzez nasiona, części roślin, glebę, na narzędziach. Optymalna temperatura dla infekcji to 16°C. Na glebach ciężkich, niewapnowanych może występować częściej. Choroba obserwowana jest na podziemnych częściach roślin, powodując zahamowanie wzrostu, a nawet ich zamieranie. Grzyb wytwarza luźną, czerwonawofioletową grzybnię, w której można licznie obserwować małe, ciemne sklerocja.

Polecany artykuł
21.09.2021
Dlaczego pietruszka nie kiełkuje?

W okresie wegetacji zainfekowana roślina rośnie wolniej, a może nawet zamierać. O sprawcy choroby można się przekonać po obejrzeniu korzenia po wykopaniu go (nie wyrwaniu). Jeśli korzeń pietruszki włożymy do pudełka wyłożonego wilgotną bibułą czy ręcznikiem papierowym, to na typowych wgłębionych plamach powodowanych przez Rhizoctonia oprócz tego patogenu mogą pojawić się grzyby saprotroficzne (np. z rodzaju Penicillium).

Objawy podobne do mokrej zgnilizny korzeni

Niekiedy objawy choroby można pomylić z mokrą zgnilizną korzeni. Jednak w przypadku rizoktoniozy pietruszki na powierzchni obumarłych tkanek może występować stosunkowo obfita, jasnobrązowa grzybnia lub drobne czarne mikrosklerocja.

Zwalczanie choroby powodowanej przez te dwa gatunki w głównej mierze opiera się na właściwej agrotechnice.

Należy uprawiać pietruszkę i marchew z przerwami od 4 do 5 lat, w międzyczasie uprawiając zboża i trawy. Nie uprawiać po ziemniakach i burakach.
Zwalczanie chwastów ogranicza chorobę z uwagi na likwidację roślin żywicielskich i zapewnienie dobrej kondycji roślin uprawnych.
Należy unikać pól, na których może stagnować woda, przy czym konieczne jest zapewnienie właściwego drenażu pól.
Podczas siewu używać nasion wolnych od patogenu.
Zwalczanie chemiczne

Większość fungicydów o działaniu systemicznym stosowanych przeciwko innym patogenom może ograniczać rozwój rizoktoniozy. W ochronie pietruszki przed tą chorobą są zarejestrowane środki z grupy: anilidy + strobiluriny – Signis Bis 33 WG, Signis Max 33 WG lub Spector 22 WG. W etykietach jest zapis o zastosowaniu ich w formie opryskiwania roślin zapobiegawczo lub z chwilą pojawienia się pierwszych objawów chorobowych. Z praktyki ogrodniczej wiadomo, że dobrze jest wykonać zabiegi pod koniec wegetacji (podczas chłodnej pogody i wysokiej wilgotności gleby), z uwagi na ochronę pietruszki przed pojawieniem się choroby w okresie przechowalniczym. n

dr Jan Sobolewski, Skierniewice

fot. Sobolewski

opr. Joanna Białek

Podobne artykuły

WiOM Warzywa i Owoce Miękkie

WiOM 10/2021

magazine cover image KUP PRENUMERATĘ ZOBACZ E-WYDANIE

PogodaPoznań

temp. min./max.

3°C/5°C

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody