Dzwonek  Czytaj prenumeratę już od 159 zł  Skorzystaj

Oparzelizny słoneczne, czy początek choroby? Jak rozpoznać?

Oparzelizny słoneczne, czy początek choroby? Jak rozpoznać?

Czasem mimo podejrzeń o chorobę infekcyjną, przyczyną zaburzeń są czynniki abiotyczne. Krople wody na liściach po porannym podlaniu działają jak soczewki – liście są zwyczajnie poparzone.

Efekt soczewki

Na liściach kapusty pekińskiej pojawiły się białe plamy o różnych wielkościach. Zmiany te spowodowane zostały oparzeniem przez intensywne promieniowanie słoneczne. Po porannym podlaniu pekinki, na liściach pozostało dużo kropel wody. W miarę upływu czasu zwiększyło się natężenie promieniowania słonecznego. Promienie w zgromadzonych kroplach zostały silnie skoncentrowane, powodując termiczne uszkodzenia delikatnej tkanki roślin (efekt soczewki). W tym roku podobne objawy oparzelizny są notowane na wielu gatunkach roślin takich jak:

  • pomidory;
  • kapusta głowiasta;
  • dynia.



fot.  Oparzelizny słoneczne na kapuście pekińskiej. Plantator zastosował dwukrotnie Asahi, po czym stan roślin zaczął się poprawiać.

Nie poleca się podlewania kapusty pekińskiej czy sałaty w czasie, po którym nastąpi intensywne promieniowanie. Dobrym rozwiązaniem jest podlewanie roślin poprzez linie kroplujące, dzięki czemu unikamy zbierania się kropel wody na liściach. W ostateczności tradycyjne podlewanie „z góry” radziłbym wykonać po południu, kiedy słońce nie jest tak intensywne, a rośliny zdążą wyschnąć do kolejnego dnia z dużym nasłonecznieniem. Zwykle ogrodnicy mają obawy, że deszczowanie w tym czasie może stymulować różne choroby pochodzenia infekcyjnego. Nie bójmy się tego, gdyż w tym okresie niebezpieczeństwo pojawienia się chorób pochodzenia infekcyjnego jest znikome.


fot. Objawy oparzelizny na liściach pomidora podlanego rankiem z góry.

Dalsze poparzenia przed nami

Również owoce, np. pomidora czy papryki, nieosłonięte liśćmi, mogą doznać oparzelizny słonecznej. W tym przypadku rośliny nie muszą być zmoczone. Oparzelizna pojawia się w wyniku silnego i długiego bezpośredniego działania promieni słonecznych na owoce. Objawami są duże, wklęsłe plamy, które marszczą się i bieleją.

Problem nasila się po zastosowaniu środków z grupy regulatorów wzrostu i rozwoju roślin (na bazie etefonu) do przyspieszenia dojrzewania owoców.

Plantatorzy pomidora mają do wyboru:

  • Agrostym 480 SL;
  • Ethrel 480 S;
  • Etylemit 480 SL;
  • Flordimex 480 SL.

Substancja czynna wnika do tkanki roślinnej, ulegając rozpadowi wydziela etylen, powodujący przyspieszenie procesu oddychania i dojrzewania owoców. Wówczas większość liści zasycha (etylen powoduje starzenie się liści), odsłaniając owoce.




fot. 
 Oparzelizna słoneczna na owocach nieosłoniętych liśćmi.

Grzyby czyhają

Problem abiotyczny oparzelizna nie musi być ostatnim. Czasem na martwej (uszkodzonej wcześniej przez słońce) tkance pojawia się czarna grzybnia wtórne zakażenie saprotroficznym grzybem z rodzaju Alternaria. Grzyby te nie infekują bezpośrednio zdrowych owoców papryki, a są tylko przykładem potwierdzającym regułę – na pochyłe drzewo każdy grzyb wejdzie.


fot. Oparzelizna papryki z grzybem saprofitycznym. Plamy od strony nasłonecznionej.

Bardzo podobne czarne, aksamitne plamy tworzą się w przypadku alternariozy owoców. Jest to choroba infekcyjna, która rozwija się bardzo szybko. Sprawcą jest grzyb Alternaria solani. Pierwsze objawy alternariozy można zaobserwować na spodniej stronie liści, w postaci ciemnobrunatnych plam, z widocznymi pierścieniami i jasną obwódką. Przy dużym nasileniu choroby przebarwienia zlewają się ze sobą i zajmują większą powierzchnię. Liście zasychają. Podobne objawy występują na pędach i ogonkach liściowych. Przy szypułce owoców tworzą się rozległe, czarne plamy o wyraźnych brzegach. 

Dodatkowym argumentem za abiotycznym pochodzeniem czarnych, aksamitnych plam jest brak typowych dla choroby grzybowej – alternariozy – plam z koncentrycznym strefowaniem na liściach. Ponadto plamy oparzelizny na owocach można znaleźć tylko od strony intensywnego promieniowania słonecznego.

Jan Sobolewski, Katarzyna Wójcik

Podobne artykuły

WiOM Warzywa i Owoce Miękkie

WiOM 08/2022

magazine cover image KUP PRENUMERATĘ ZOBACZ E-WYDANIE

PogodaPoznań

temp. min./max.

29°C/33°C